Diş Eti İltihabı Nedenleri ve Tedavi Yöntemleri
Ağız sağlığı denildiğinde akla ilk olarak diş çürükleri gelse de, dişleri bir arada tutan ve destekleyen diş etlerinin sağlığı en az dişler kadar kritiktir. Diş eti iltihabı, tıp dilindeki adıyla Gingivitis, diş etlerinin bakteriyel bir enfeksiyon nedeniyle tahriş olması durumudur. Bu durum periodontal hastalıkların başlangıç evresidir ve doğru müdahale ile tamamen iyileştirilebilir. Ancak ihmal edildiğinde, geri dönüşü olmayan kemik kayıplarına (Periodontitis) yol açabilir.
Diş Eti İltihabı Neden Olur?
Diş eti iltihabının birincil ve en yaygın nedeni bakteriyel plak oluşumudur. Dişlerin düzenli fırçalanmaması ve diş ipi kullanılmaması durumunda, besin artıkları diş ve diş eti sınırında birikir. Bu birikinti zamanla bakterilerin ürediği yapışkan bir tabaka olan plağa dönüşür.
1. Diş Taşı (Tartar) Oluşumu
Temizlenmeyen plaklar, tükürükteki minerallerle birleşerek 48 saat içinde sertleşir ve diş taşına dönüşür. Diş taşları fırçalama ile temizlenemez ve sürekli olarak diş etini irite ederek iltihabı kronik hale getirir.
2. Hormonal Değişimler
Hamilelik, ergenlik, menopoz veya regl dönemleri gibi vücutta hormonal dalgalanmaların olduğu zamanlarda diş etleri daha hassas hale gelir ve iltihaba karşı savunmasız kalır.
3. Yanlış Beslenme ve Vitamin Eksikliği
Özellikle C vitamini eksikliği, diş eti dokusunun direncini kırar. Yüksek şekerli ve karbonhidratlı beslenme alışkanlıkları ise bakterilerin üremesi için uygun ortamı hazırlar.
4. Sigara ve Tütün Kullanımı
Sigara kullanımı, diş eti dokusundaki kan akışını bozarak vücudun enfeksiyonla mücadelesini engeller. Ayrıca sigara kullananlarda kanama belirtisi maskelenebileceği için iltihap fark edilmeden ilerleyebilir.
Diş Eti İltihabının Belirtileri Nelerdir?
Diş eti iltihabı her zaman şiddetli bir ağrı ile kendini göstermez. Çoğu zaman sinsi ilerler. Aşağıdaki belirtilerden birine sahipseniz, bir diş hekimine başvurma vaktiniz gelmiş demektir:
Renk Değişimi: Sağlıklı diş eti açık pembe (mercan pembe) rengindedir. İltihaplı diş eti ise koyu kırmızı, morumsu veya parlak bir görünüm alır.
Kanama: Diş fırçalarken veya diş ipi kullanırken meydana gelen kanamalar en net belirtidir.
Şişlik ve Hassasiyet: Diş etlerinde belirgin bir dolgunluk hissi ve dokunulduğunda hassasiyet.
Ağız Kokusu: Diş etlerindeki ceplerde biriken bakterilerin salgıladığı gazlar, fırçalama ile geçmeyen kronik kötü kokuya (halitozis) neden olur.
Diş Eti Çekilmesi: Diş etlerinin diş yüzeyinden geriye doğru çekilerek dişin kök kısmının görünmeye başlaması.
Diş Eti İltihabı Nasıl Tedavi Edilir?
Gingivitis evresindeki bir iltihap, diş hekimi müdahalesi ve evde doğru bakım ile tamamen iyileştirilebilir. Tedavi süreci genellikle şu aşamalardan oluşur:
Profesyonel Diş Temizliği (Detertraj)
Hekiminiz tarafından özel ultrasonik cihazlar ile yapılan diş taşı temizliği, tedavinin temelidir. Evde fırçalayarak çıkaramadığınız tüm sertleşmiş tartarlar ve plaklar temizlenir. Bu işlem diş etinin tekrar dişe sıkıca tutunmasını sağlar.
Küretaj Tedavisi (Derin Temizlik)
Eğer iltihap diş eti cebinin derinlerine inmişse, yerel anestezi altında diş eti altındaki enfekte dokuların temizlenmesi işlemidir. Bu sayede bakterilerin kemik dokusuna ulaşması engellenir.
İlaç ve Gargara Desteği
Şiddetli vakalarda hekiminiz antiseptik ağız gargaraları veya kısa süreli antibiyotik tedavisi önerebilir. Ancak ilaç tedavisi asla mekanik temizliğin (diş taşı temizliği) yerini tutmaz.
İhmal Edilirse Ne Olur? Periodontitis Tehlikesi
Diş eti iltihabı tedavi edilmediğinde enfeksiyon diş etinden, dişleri destekleyen kemik dokusuna (alveol kemiği) sıçrar. Bu aşamaya Periodontitis denir. Kemik dokusu erimeye başladığında dişler sallanır ve sağlıklı olmalarına rağmen dökülürler. Ayrıca diş eti iltihabı; kalp hastalıkları, diyabet ve erken doğum gibi sistemik sağlık sorunlarıyla da doğrudan ilişkilendirilmiştir.
Diş Eti İltihabını Önlemek İçin 5 Altın Kural
- Günde En Az 2 Kez Fırçalama: Yumuşak kıllı bir fırça ile diş eti çizgisine 45 derecelik açıyla, dairesel hareketlerle fırçalayın.
- Günlük Diş İpi Kullanımı: Fırçanın ulaşamadığı ara yüzeylerdeki plakları temizlemenin tek yolu diş ipi veya ara yüz fırçasıdır.
- Dil Temizliği: Dil yüzeyi bakterilerin en çok biriktiği yerdir; mutlaka temizlenmelidir.
- Dengeli Beslenme: Şekerli atıştırmalıklardan kaçının ve bol su tüketin.
- Düzenli Kontrol: Hiçbir şikayetiniz olmasa bile 6 ayda bir profesyonel diş temizliği yaptırın.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Diş eti iltihabı bulaşıcı mıdır?
Doğrudan bir “hastalık” gibi bulaşmasa da, iltihaba neden olan zararlı bakteriler tükürük yoluyla (ortak mutfak eşyası kullanımı gibi) aile bireylerine geçebilir.
Evde doğal yöntemlerle (tuzlu su vb.) geçer mi?
Tuzlu su veya karbonatlı gargaralar dezenfektan etkisiyle şişliği geçici olarak azaltabilir ancak diş taşlarını yok edemez. Diş taşları temizlenmediği sürece iltihap tekrarlayacaktır.
Diş eti iltihabı ağrı yapar mı?
Genellikle başlangıç aşamasında şiddetli ağrı yapmaz, bu yüzden “sinsi hastalık” olarak anılır. Ağrı başladığında genellikle enfeksiyon derin dokulara ulaşmış demektir.